در طول تاریخ ایران و گستره وسیع فرهنگ اقوام ایرانی، ̎  آیین  ̎̎ در صورت های متکثر خویش همواره آیینه دوستی، صلح، وحدت و تنوع فرهنگی بوده است. نقش برجسته آیین در همگرایی فرهنگی اقوام ایرانی نه تنها نشان دهنده ریشه هایی واحد از فرهنگ و تمدنی مشترک است که به وحدت و همدلی اقوام ایرانی صورتی پایدار، عمیق و درونی بخشیده است. از این رو در فراز و فرود دوره های تاریخی، آیین در صورت غیر رسمی و خودجوش خویش حلقه اتصال و وصل مردم ایران به هم بوده است. چنین کارکرد و نقش ارزشمند و برجسته ای است که پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و مراکز دانشگاهی و پژوهشگاهی همراه را بر آن داشت تا همایش ملی آیین، صلح، وحدت و تنوع فرهنگی را بر پا دارند. در جهانی که شعله های جنگ در آن بار دیگر زبانه کشیده و کودکان، زنان و مردم بی گناه را بی رحمانه در خود فرو می کشد و رویای انسان را برای خلق جهانی عاری از خشونت کم رنگ تر می سازد، همایش مذکور تاکیدی مجدد بر قدمت و قدرت  مفهوم صلح، دوستی، وحدت و تنوع فرهنگی در فرهنگ و تمدن ایرانی است. این همایش شعار خود را با الهام از روح و پیام فرهنگ و تمدن ایرانی این گونه بیان می دارد:

آیین های اقوام ایرانی، جلوه ای کهنسال و غنی از فرهنگ صلح، وحدت و تنوع فرهنگی و مدارا بوده و جهان و جامعه ای عاری از خشونت و جنگ را آرزو می کنند. مردم ایران، در چشم انداز آیین های پرمعنای خود،  مردم جهان را به صلح، دوستی، مدارا و پذیرش تفاوت ها و تنوع فرهنگی فرا می خوانند.